«Θα μείνουμε μαζί, μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος!». Αυτός είναι κατά κανόνα ο στόχος των ζευγαριών που ξεκινούν την κοινή τους πορεία.
Ωστόσο, κάποια ζευγάρια πρέπει να αναγνωρίσουν ότι από ένα σημείο και μετά δεν έχουν κοινό μέλλον και πρέπει να πάρουν την μεγάλη απόφαση…να τραβήξει άλλος για Χίο κι άλλος για Μυτιλήνη! Πολλά ζευγάρια όμως, ενώ η σχέση τους έχει τελειώσει προ πολλού, ΔΕΝ μπορούν να χωρίσουν. Είναι σα να ξέρουν ότι είναι φυλακισμένοι και δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα κλειδιά τους για να φύγουν.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με το πότε μια σχέση θεωρείται τελειωμένη (ναι, ναι, υπάρχουν πολλά σημάδια, άσχετα αν εμείς δεν θέλουμε να τα δούμε):
- Όταν βασικές ανάγκες όπως η τρυφερότητα, η σεξουαλικότητα, η πίστη, η ζεστασιά, παραμένουν ανικανοποίητες.
- Όταν υπάρχουν χρόνιοι καυγάδες και ατέλειωτες διαφωνίες που έχουν κουράσει ή εξαντλήσει τον έναν ή και τους δύο συντρόφους.
- Όταν υπάρχει ένα συνεχές άγχος για τη σχέση που επηρεάζει και βλάπτει την ψυχική υγεία κάποιου από τους δύο συντρόφους, πχ. εμφάνιση ψυχοσωματικών διαταραχών.
- Όταν η αυτογνωσία και η αυτοπεποίθηση του συντρόφου έχουν μειωθεί σημαντικά και αισθάνεται συνεχώς μειονεκτικά (έως και μειονεκτικά) σε αυτή τη σχέση.
- Όταν ο ένας σύντροφος αισθάνεται μια μόνιμη και έντονη μοναξιά (μήπως να σκεφτεί καλύτερα το πιο καλή ή μοναξιά;)
- Όταν υπάρχει μια μόνιμη εμπόλεμη κατάσταση και ο μόνος στόχος μας είναι να πονέσουμε ή να νικήσουμε τον άλλον.
- Όταν η επικοινωνία ανάμεσα στο ζευγάρι έχει διαταραχθεί σημαντικά και κανείς δεν ακούει και δεν καταλαβαίνει τον άλλον.
- Όταν βλέπουν τη ζωή τους ασπρόμαυρη (σαν παλιά ελληνική ταινία χωρίς το happy end) σε έναν περίγυρο πολύχρωμο, που σιγά-σιγά δεν τον αντιλαμβάνονται κιόλας.
- Όταν έχουν χάσει τα ενδιαφέροντά τους, τα κίνητρά τους, όλα γύρω τους φαντάζουν μαύρα και αισθάνονται συνεχώς «πεσμένοι».
- Όταν όλα τα πεδία της κοινής τους ζωής αντιμετωπίζονται ως απογοητευτικά και δεν εμφανίζουν κανένα ίχνος χαράς γέλιου, ευχαρίστησης, ενδιαφέροντος και καλής διάθεσης.
Βέβαια όλα τα παραπάνω μπορεί να μην συναντώνται ταυτόχρονα και στον ίδιο βαθμό, αλλά αν κάτι από τα παραπάνω κάτι σας θυμίζει… για κοιτάξτε το λίγο παραπάνω.
Άντε και τα είδατε σας λέω εγώ. Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που τα βλέπουν και καταλαβαίνουν τι συμβαίνει δεν αποφασίζουν να κάνουν το μεγάλο βήμα. Οι λόγοι είναι πολλοί. Πέρα από κάποιους που προβάλλονται συχνά ως δικαιολογία όπως λόγοι οικονομικοί, το μεγάλωμα των παιδιών και άλλα τέτοια χαριτωμένα. Ωστόσο, πίσω από όλα αυτά κρύβονται κάποιες «ψυχολογικές αλυσίδες» που κρατούν αυτά τα ζευγάρια ενωμένα.
Πάμε λοιπόν να δούμε μερικές από αυτές:
- Οι ανασφαλείς σχέσεις και ασταθείς δεσμοί σαν προηγούμενη εμπειρία. Εδώ μιλάμε για κάποιες τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος (που δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένες με την ερωτική μας ζωή), οι οποίες κάνουν μια νέα εμπειρία χωρισμού να φαντάζει ιδιαίτερα επώδυνη.
- Η ελλιπής ή κακή αντιμετώπιση και επεξεργασία των χωρισμών που έχουμε βιώσει κατά το παρελθόν (ακόμα και κατά την παιδική μας ηλικία)
- Η ανάγκη προσκόλλησης που έχουν τα άτομα με καταθλιπτική δομή προσωπικότητας (και πιστέψτε είμαστε πολλοί, δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχουμε εκδηλώσει κάποια βαριά κατάθλιψη, όπως πιθανότατα την έχουμε στο μυαλό μας).
- Η ψυχική εκπαίδευση που έχουμε δεχτεί είναι ελλιπής και μπορεί να μας «λείπουν» διάφορα συναισθήματα, κίνητρα, ικανότητες, ενδιαφέροντα και αντιληπτικές ικανότητες.
- Μια «συντηρητική» στάση ζωής που συνοδεύεται από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αξιών, όπως ασφάλεια, οικογένεια, θεσμός του γάμου, κτλ.
- Ένα πρόβλημα προσανατολισμού και σωστής αξιολόγησης. Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να αξιολογήσουν αν η σχέση τους είναι καλή ή κακή, αν τα πράγματα που αισθάνονται είναι πραγματικά, αν τα πράγματα είναι όντως τόσο άσχημα, κτλ. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αυτοί οι άνθρωποι να είναι λίγο «φτερά στον άνεμο».
- Ένα αίσθημα ενοχών και τύψεων στην προοπτική της αυτονομίας. Πολλοί άνθρωποι από την παιδική τους ηλικία ακόμα έχουν πρόβλημα με την ιδέα της αυτονομίας. Σκεφτείτε πόσες φορές έχετε ακούσει ως παιδιά ή έχετε πει και εσείς οι ίδιοι στα παιδιά σας «Είσαι τα πάντα για μένα, γι’ αυτό δεν πρέπει να με απογοητεύσεις ή να με αφήσεις ποτέ». Πόσο εύκολα μπορεί λοιπόν ένα παιδί να διεκδικήσει την αυτονομία του σε ένα τέτοιο πλαίσιο;
- Ο φόβος έκφρασης των συναισθημάτων και των επιθυμιών μας. Αυτό μπορεί να είναι κάτι που δεν το έχουμε μάθει ποτέ αν και κυρίως ο φόβος εστιάζεται κυρίως στις συνέπειες αυτής της έκφρασης. Αποτέλεσμα: διαιωνίζουμε μια κατάσταση που δεν μας ικανοποιεί από φόβο για το τι θα συμβεί αν πούμε ότι δεν μας ικανοποιεί.
- Η έννοια της πίστης (σε βαθμό έντονης θυματοποίησης). Πολλά άτομα δεν μπορούν να δεχτούν ότι δεν μπορούν με τις προσπάθειές τους να σώσουν την σχέση τους και θα πρέπει να φύγουν. Αποτέλεσμα: Θα υπομείνουν πολλά πράγματα και θα αισθάνονται ότι αυτό είναι μέσα στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να παραμείνουν πιστά σε αυτή τη σχέση.
- Ένα έντονο μίσος (κοπήκατε;). Κάποιοι άνθρωποι -κυρίως γυναίκες- παραμένουν πχ. σε μια σχέση ενώ κακοποιούνται. Τα συναισθήματά τους δεν μπορεί παρά να είναι αρνητικά και φτάνουν μέχρι το μίσος για τον άνθρωπο που είναι μαζί και όμως μένουν (βέβαια είναι ένα μεγάλο θέμα, απλά θίγουμε εδώ μια πολύ μικρή του πτυχή). Οι γυναίκες αυτές εξοικειώνονται με αυτή τη συμπεριφορά και δεν μπορούν να κατανοήσουν πώς αλλιώς θα μπορούσε να είναι η κατάσταση.
- Η ελπίδα (γιατί όλοι για μια ελπίδα ζούμε!). Πάντα ελπίζουμε ότι η κατάσταση θα αλλάξει, τα πράγματα θα φτιάξουν και θα μπορέσουμε να συνυπάρξουμε και πάλι αρμονικά μέσα σε αυτή τη σχέση.
Πριν κλείσουμε, θα ήταν καλό να αναφέρουμε ότι υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος, όπου πολλές σχέσεις τελειώνουν πολύ νωρίτερα από ότι θα «έπρεπε», χωρίς να έχουν κάνει αυτό που λέμε τον κύκλο τους και αυτό γίνεται και πάλι για πολλούς «ψυχολογικούς» λόγους (μεταξύ άλλων). Επειδή όμως αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα και… χτυπάει για πολλούς η καμπάνα θα έχουμε την ευκαιρία να το δούμε σε κάποιο από τα επόμενα άρθρα.
Ωστόσο, κάποια ζευγάρια πρέπει να αναγνωρίσουν ότι από ένα σημείο και μετά δεν έχουν κοινό μέλλον και πρέπει να πάρουν την μεγάλη απόφαση…να τραβήξει άλλος για Χίο κι άλλος για Μυτιλήνη! Πολλά ζευγάρια όμως, ενώ η σχέση τους έχει τελειώσει προ πολλού, ΔΕΝ μπορούν να χωρίσουν. Είναι σα να ξέρουν ότι είναι φυλακισμένοι και δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα κλειδιά τους για να φύγουν.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με το πότε μια σχέση θεωρείται τελειωμένη (ναι, ναι, υπάρχουν πολλά σημάδια, άσχετα αν εμείς δεν θέλουμε να τα δούμε):
- Όταν βασικές ανάγκες όπως η τρυφερότητα, η σεξουαλικότητα, η πίστη, η ζεστασιά, παραμένουν ανικανοποίητες.
- Όταν υπάρχουν χρόνιοι καυγάδες και ατέλειωτες διαφωνίες που έχουν κουράσει ή εξαντλήσει τον έναν ή και τους δύο συντρόφους.
- Όταν υπάρχει ένα συνεχές άγχος για τη σχέση που επηρεάζει και βλάπτει την ψυχική υγεία κάποιου από τους δύο συντρόφους, πχ. εμφάνιση ψυχοσωματικών διαταραχών.
- Όταν η αυτογνωσία και η αυτοπεποίθηση του συντρόφου έχουν μειωθεί σημαντικά και αισθάνεται συνεχώς μειονεκτικά (έως και μειονεκτικά) σε αυτή τη σχέση.
- Όταν ο ένας σύντροφος αισθάνεται μια μόνιμη και έντονη μοναξιά (μήπως να σκεφτεί καλύτερα το πιο καλή ή μοναξιά;)
- Όταν υπάρχει μια μόνιμη εμπόλεμη κατάσταση και ο μόνος στόχος μας είναι να πονέσουμε ή να νικήσουμε τον άλλον.
- Όταν η επικοινωνία ανάμεσα στο ζευγάρι έχει διαταραχθεί σημαντικά και κανείς δεν ακούει και δεν καταλαβαίνει τον άλλον.
- Όταν βλέπουν τη ζωή τους ασπρόμαυρη (σαν παλιά ελληνική ταινία χωρίς το happy end) σε έναν περίγυρο πολύχρωμο, που σιγά-σιγά δεν τον αντιλαμβάνονται κιόλας.
- Όταν έχουν χάσει τα ενδιαφέροντά τους, τα κίνητρά τους, όλα γύρω τους φαντάζουν μαύρα και αισθάνονται συνεχώς «πεσμένοι».
- Όταν όλα τα πεδία της κοινής τους ζωής αντιμετωπίζονται ως απογοητευτικά και δεν εμφανίζουν κανένα ίχνος χαράς γέλιου, ευχαρίστησης, ενδιαφέροντος και καλής διάθεσης.
Βέβαια όλα τα παραπάνω μπορεί να μην συναντώνται ταυτόχρονα και στον ίδιο βαθμό, αλλά αν κάτι από τα παραπάνω κάτι σας θυμίζει… για κοιτάξτε το λίγο παραπάνω.
Άντε και τα είδατε σας λέω εγώ. Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που τα βλέπουν και καταλαβαίνουν τι συμβαίνει δεν αποφασίζουν να κάνουν το μεγάλο βήμα. Οι λόγοι είναι πολλοί. Πέρα από κάποιους που προβάλλονται συχνά ως δικαιολογία όπως λόγοι οικονομικοί, το μεγάλωμα των παιδιών και άλλα τέτοια χαριτωμένα. Ωστόσο, πίσω από όλα αυτά κρύβονται κάποιες «ψυχολογικές αλυσίδες» που κρατούν αυτά τα ζευγάρια ενωμένα.
Πάμε λοιπόν να δούμε μερικές από αυτές:
- Οι ανασφαλείς σχέσεις και ασταθείς δεσμοί σαν προηγούμενη εμπειρία. Εδώ μιλάμε για κάποιες τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος (που δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένες με την ερωτική μας ζωή), οι οποίες κάνουν μια νέα εμπειρία χωρισμού να φαντάζει ιδιαίτερα επώδυνη.
- Η ελλιπής ή κακή αντιμετώπιση και επεξεργασία των χωρισμών που έχουμε βιώσει κατά το παρελθόν (ακόμα και κατά την παιδική μας ηλικία)
- Η ανάγκη προσκόλλησης που έχουν τα άτομα με καταθλιπτική δομή προσωπικότητας (και πιστέψτε είμαστε πολλοί, δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχουμε εκδηλώσει κάποια βαριά κατάθλιψη, όπως πιθανότατα την έχουμε στο μυαλό μας).
- Η ψυχική εκπαίδευση που έχουμε δεχτεί είναι ελλιπής και μπορεί να μας «λείπουν» διάφορα συναισθήματα, κίνητρα, ικανότητες, ενδιαφέροντα και αντιληπτικές ικανότητες.
- Μια «συντηρητική» στάση ζωής που συνοδεύεται από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αξιών, όπως ασφάλεια, οικογένεια, θεσμός του γάμου, κτλ.
- Ένα πρόβλημα προσανατολισμού και σωστής αξιολόγησης. Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να αξιολογήσουν αν η σχέση τους είναι καλή ή κακή, αν τα πράγματα που αισθάνονται είναι πραγματικά, αν τα πράγματα είναι όντως τόσο άσχημα, κτλ. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αυτοί οι άνθρωποι να είναι λίγο «φτερά στον άνεμο».
- Ένα αίσθημα ενοχών και τύψεων στην προοπτική της αυτονομίας. Πολλοί άνθρωποι από την παιδική τους ηλικία ακόμα έχουν πρόβλημα με την ιδέα της αυτονομίας. Σκεφτείτε πόσες φορές έχετε ακούσει ως παιδιά ή έχετε πει και εσείς οι ίδιοι στα παιδιά σας «Είσαι τα πάντα για μένα, γι’ αυτό δεν πρέπει να με απογοητεύσεις ή να με αφήσεις ποτέ». Πόσο εύκολα μπορεί λοιπόν ένα παιδί να διεκδικήσει την αυτονομία του σε ένα τέτοιο πλαίσιο;
- Ο φόβος έκφρασης των συναισθημάτων και των επιθυμιών μας. Αυτό μπορεί να είναι κάτι που δεν το έχουμε μάθει ποτέ αν και κυρίως ο φόβος εστιάζεται κυρίως στις συνέπειες αυτής της έκφρασης. Αποτέλεσμα: διαιωνίζουμε μια κατάσταση που δεν μας ικανοποιεί από φόβο για το τι θα συμβεί αν πούμε ότι δεν μας ικανοποιεί.
- Η έννοια της πίστης (σε βαθμό έντονης θυματοποίησης). Πολλά άτομα δεν μπορούν να δεχτούν ότι δεν μπορούν με τις προσπάθειές τους να σώσουν την σχέση τους και θα πρέπει να φύγουν. Αποτέλεσμα: Θα υπομείνουν πολλά πράγματα και θα αισθάνονται ότι αυτό είναι μέσα στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να παραμείνουν πιστά σε αυτή τη σχέση.
- Ένα έντονο μίσος (κοπήκατε;). Κάποιοι άνθρωποι -κυρίως γυναίκες- παραμένουν πχ. σε μια σχέση ενώ κακοποιούνται. Τα συναισθήματά τους δεν μπορεί παρά να είναι αρνητικά και φτάνουν μέχρι το μίσος για τον άνθρωπο που είναι μαζί και όμως μένουν (βέβαια είναι ένα μεγάλο θέμα, απλά θίγουμε εδώ μια πολύ μικρή του πτυχή). Οι γυναίκες αυτές εξοικειώνονται με αυτή τη συμπεριφορά και δεν μπορούν να κατανοήσουν πώς αλλιώς θα μπορούσε να είναι η κατάσταση.
- Η ελπίδα (γιατί όλοι για μια ελπίδα ζούμε!). Πάντα ελπίζουμε ότι η κατάσταση θα αλλάξει, τα πράγματα θα φτιάξουν και θα μπορέσουμε να συνυπάρξουμε και πάλι αρμονικά μέσα σε αυτή τη σχέση.
Πριν κλείσουμε, θα ήταν καλό να αναφέρουμε ότι υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος, όπου πολλές σχέσεις τελειώνουν πολύ νωρίτερα από ότι θα «έπρεπε», χωρίς να έχουν κάνει αυτό που λέμε τον κύκλο τους και αυτό γίνεται και πάλι για πολλούς «ψυχολογικούς» λόγους (μεταξύ άλλων). Επειδή όμως αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα και… χτυπάει για πολλούς η καμπάνα θα έχουμε την ευκαιρία να το δούμε σε κάποιο από τα επόμενα άρθρα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου